Uitwerking van de meet-oproep uit AI Report (Klöpping & Hage): maak de AI-machtsverhouding meetbaar met tokenverbruik als indicator. De waarschuwing is de LNG/aardgas-analogie — zonder eigen tokens en rekenkracht importeert Europa zijn AI-capaciteit, inclusief de afhankelijkheid die daarbij hoort.
Deze tracker vergelijkt de drie machtsblokken over vier indicatorfamilies. De cijfers zijn een geverifieerde momentopname; de tokensectie kun je live verversen via de OpenRouter-API.
De kernindicator uit de podcast. De absolute volumes zijn overweldigend Amerikaans, maar op de open marktplaats OpenRouter heeft China het ontwikkelaarsverkeer overgenomen. Europa is hier marginaal.
Staafhoogte = indicatief OpenRouter-blokaandeel per regio (na "Ververs" live). Overig/router niet op de kaart.
Blokaandeel van het ontwikkelaarsverkeer (sterk wisselend per week). VS = OpenAI, Anthropic, Google, Meta, xAI e.a.; Azië = DeepSeek, Qwen, Kimi, GLM, MiniMax, Xiaomi e.a.; EU = vrijwel uitsluitend Mistral.
De 15 grootste losse modellen, gekleurd per regio van de maker. Klik op "Ververs tokencijfers" hieronder voor de live top-15; op de live site laadt dit automatisch. Let op: tokens zijn tussen aanbieders niet exact vergelijkbaar (elke aanbieder telt met zijn eigen tokenizer) en top-15 dekt de long tail niet.
Dagelijkse meting uit de OpenRouter-feed (rollend ~30 dagen, opgeslagen als data/history.json), wekelijks bijgewerkt door een geplande taak. Zo zie je de trend in plaats van één momentopname.
Historie laden…
De tokencijfers worden automatisch live ververst via de eigen server. Je kunt ook handmatig verversen of terugschakelen naar de snapshot.
OpenRouter is een dwarsdoorsnede van het ontwikkelaarsverkeer, geen totale markt — direct verkeer naar ChatGPT en Google is vele malen groter. China's binnenlandse token-economie (geschat ~140 biljoen API-calls per dag) loopt via eigen platforms en is grotendeels onzichtbaar in westerse data. "Regio van de maker" meet invloed/IP, niet waar de rekenkracht fysiek draait.
Bronnen: OpenRouter rankings · State of AI 2025 · The Register (Google) · TechCrunch (OpenAI) · Trending Topics (China)
De aanbodkant: hoeveel rekencapaciteit staat er, en hoeveel komt erbij? De VS heeft de grootste voorraad én pijplijn; Europa zakte van 25% (2015) naar 15% (2024) van de wereldwijde capaciteit.
Staafhoogte = aandeel wereldwijde datacenter-capaciteit. Europa's 15% is hard; de verdeling VS/Azië is indicatief.
Europa's relatieve positie halveerde in tien jaar (25% in 2015 → 15% in 2024 = hard cijfer). De verdeling VS/Azië/overig is indicatief.
China en de VS samen zijn goed voor ~80% van de wereldwijde groei. Hoge stroomprijzen worden genoemd als rem op Europa.
| Metriek | VS | Europa | Azië (China) |
|---|---|---|---|
| Grootste pijplijn | Stargate ~10 GW | InvestAI €200 mld; gigafactories 2027–28 | Sovereign-AI 1,3 → 3,1 GW (2031) |
| Datacenter-capex 2025 | ~$364 mld bouw | o.a. Microsoft +$6,4 mld Duitsland | Grote clouds samen < $40 mld |
| Energiegroei → 2030 | +240 TWh (+130%) | Geremd door stroomprijs | +175 TWh (+170%) |
Bronnen: Datacenters per land · OpenAI Stargate · EU InvestAI · IEA Energy & AI · CNBC (Europa energie)
Wie kan frontier-modellen tráínen? Hier is de VS-dominantie het sterkst. Europa's enige doorslaggevende troef zit een laag dieper: ASML.
Staafhoogte = aandeel wereldwijde GPU-clustercapaciteit. Europa is klein op GPU's; haar troef zit in de keten (ASML), niet in clusters — zie de noot hieronder.
De motor om topmodellen te trainen. Exportcontroles geven de VS ~4 jaar voorsprong in trainen — maar nauwelijks in het serveren van modellen.
Bronnen: Epoch AI (GPU-aandeel) · Epoch AI (VS vs China) · Bruegel (ASML) · CFR (Nvidia/China)
De geldstroom verklaart de rest. Amerikaans privaat AI-kapitaal was in 2024 bijna twaalf keer dat van China; Europa's lichtpunt heet Mistral.
Staafhoogte = privaat AI-kapitaal 2024 in miljard dollar. Europa-cijfer is het VK (grootste Europese post).
Bronnen: Stanford AI Index 2025 — Economy · AI Index — 10 charts · Mistral Series C
Het patroon is consistent: de VS leidt op productie, compute en kapitaal; Azië (China) heeft de open-modellenvraag overgenomen; Europa is overwegend afnemer, met ASML als de ene niet-onderhandelbare troef.
Staafhoogte = op hoeveel van de 7 scorebord-indicatoren een blok voorop loopt (VS 5 · Azië 1 · EU 1). Indicatieve telling op basis van de tabel hieronder.
| Indicator | VS | Europa | Azië (vooral China) |
|---|---|---|---|
| Tokenvolume (absoluut) | Zeer hoog | Laag | Hoog (deels onzichtbaar) |
| Tokenaandeel OpenRouter | Grootste losse aanbieders | Marginaal (Mistral) | > 45% als blok |
| Datacenters & pijplijn | Leidend | Achterstand, inhaalpoging | Snelle groei |
| Energie-groei | Zeer hoog | Geremd door stroomprijs | Zeer hoog |
| Trainings-compute (GPU's) | ~75% | Klein | ~15% |
| Chips / chokepoint | Nvidia-ontwerp | ASML EUV (beslissend) | TSMC-productie; China ingeperkt |
| Kapitaal & modellen | Dominant | Mistral als uitzondering | Tweede, groeit snel |
Waar komen de tokens vandaan die Europa verbruikt? De bogen lopen vanuit de dominante AI-hubs (VS en China) náár Europa — de letterlijke "tokenpijplijn". De percentages zijn het indicatieve aandeel van het OpenRouter-ontwikkelaarsverkeer; Europa's eigen productie (Mistral) is minuscuul.
Bogen + reizende stippen tonen de instroom richting Europa; het badge-percentage is het indicatieve OpenRouter-blokaandeel (momentopname medio 2026). De kaartachtergrond laadt via een CDN; de bogen tekenen ook zonder internet.
Tokenpijplijn — AI-capaciteit meten · v1.2 (8 juni 2026). Momentopname op basis van publieke bronnen (medio 2026), niet onafhankelijk geverifieerd. Tokens zijn tussen aanbieders niet exact vergelijkbaar (verschillende tokenizers); OpenRouter is een dwarsdoorsnede van het ontwikkelaarsverkeer. Bij dit dashboard hoort een uitgebreid onderzoeksrapport (ook als docx/pdf).